NPO
NTR
20 april 2011

“Slavernij komt in Nederland helemaal niet voor, dat is volstrekte fantasie” riep een boze voorbijganger. Hij was zojuist de etalage van stijlmeubelzaak annex lunchroom De Vredespijp in de Amsterdamse Pijp gepasseerd. In die etalage stond onder de groene art-deco lampen doodstil en fier een jonge vrouw, met een bordje om haar nek: “Fabrieksarbeider, voor 200 euro per maand, verlaat nooit de fabriek, werkt 16 uur per dag, werkt ook zonder beloofde betaling”.



Dit meisje was niet de enige die als slaaf in de straat te koop stond. Iets verderop bij Appel 67 stonden tussen de hippe kleding en het fraaie schoeisel nog twee levende etalagepoppen te koop opgesteld: een au pair en een kok. Ook voor weinig geld en onder dezelfde miserabele voorwaarden. In de fraai beklede fauteuil in Willemiens Werkplaats zat een Poolse bouwvakker, met daarnaast een champignonplukker. Het zag er professioneel uit; echte mensen, als slaaf gepresenteerd in de verkoop. Dit was een actie tegen moderne slavernij, georganiseerd door de Organisatie Bonded Labour in Nederland (BLinN).


“Iedereen denkt dat slavernij iets is van 200 jaar geleden, maar vandaag leven nog steeds miljoenen mensen in slavernij, waarvan vele duizenden in Nederland”, vertelt Sanne Kroon. Zij werkt voor BLinN. Met haar collega’s zet ze zich dagelijks in om slachtoffers van moderne slavernij te helpen. Zij weet als geen ander hoe groot dit probleem is. Ze schrok dan ook van de woedende  reactie van de winkelende voorbijganger.  “Hij riep dat het fantasie was, maar de informatie is gebaseerd op concrete voorbeelden uit onze praktijk”, zegt Sanne.




Regisseur Frank Zichem filmde de  reacties van de voorbijgangers op deze bewustwordingsactie van moderne slavernij. Hij is één van de drie regisseurs van de 5- delige NTR-televisieserie over de geschiedenis van de slavernij. Ik hielp de mensen van BLinN met het uitdelen van flyers. In die flyers waarschuwde BLinN alert te zijn op moderne slavernij. Het uitdelen was niet altijd even makkelijk. Sommige mensen ontweken me en staken snel de weg over, als ik er met een flyer aankwam. Op dezelfde manier ontwijk ik  ook altijd mensen die voor de supermarkt  staan om je abonnee te maken van een krant. Gelukkig kwamen er ook positieve reacties. De drie winkeliers stelden bijvoorbeeld moeiteloos hun etalages ter beschikking om er “slaven” te plaatsen. Uitzonderlijk, want de meeste winkelketens wilden niets met de actie te maken hebben. Het onderwerp slavernij ligt dan toch te gevoelig, daar wil men liever zijn vingers niet aan branden.



Na drie uur actie was het genoeg. De ploeg van BLinN deelde broodjes uit , zorgvuldig bewaard in de achterbak van de auto. De “etalagepoppen” aten er smakelijk van en deelden hun ervaringen over voorbijgangers. Inmiddels begon het zachtjes te regenen. De twee presentatoren van de serie, Daphne Bunskoek en Roué Verveer, moesten snel nog gezamenlijk gefilmd voor het eindshot, voordat de echte bui zou losbarsten. Hopelijk regent het ook als de serie vanaf 11 september [ondertussen aangepast naar 18 september, red] op Nederland 2 wordt uitgezonden. Dan zit iedereen droog voor de buis. Gelukkig zijn wij vrij om dat zelf te kiezen.


tekst: Mirjam Gulmans, Researcher

foto’s: Lilian van Rooij