NTR
Afschaffing van de slavernij aangekondigd op een plantage

Afschaffing van de slavernij aangekondigd op een plantage

 

We gaan op zoek naar Roué’s overgrootvader Isaak, en naar diens broers Matthijs en Henri. Van de broers weten we dat ze voor 1863 zijn geboren te Barbados, het eiland of misschien wel een plantage. Als de heren als slaaf waren geboren, dan is de kans groot dat ze in 1863 zijn vrijgemaakt. De gegevens over het vrijmaken van de slaven bij de afschaffing van de slavernij zijn goed bijgehouden. Daarnaar zoeken we verder.

 

Op de website van het Nationaal Archief raadplegen we de database “Vrij in Suriname”. Daar zijn de gegevens die door de Nederlandse overheid zijn opgesteld bij het vrijmaken van de Surinaamse slaven digitaal in te zien. Van elke plantage zijn destijds lijsten (borderellen) bijgehouden van de aanwezige slaven, om slaveneigenaren financieel te kunnen compenseren voor het verlies van hun eigendom (hun slaven!). De vrijgemaakte slaven kregen nu voor het eerst achternamen…toebedeeld.

 

We voeren Isaak Verveer in op de website. Het levert niets op. Isaak Nicolaas Verveer. Ook niets. We voeren de namen van Isaak’s broers, Matthijs Hermanus Verveer en Henri Willington Verveer in. Allebei zonder resultaat. Maar als we alleen de familienaam Verveer invoeren, krijgen we wel resultaten:

 

Voornaam Nathanael Jacques
Achternaam Verveer
Slavennaam Jacques
Geslacht man
Leeftijd 43
Beroep Chirurgijn
Godsdienst EBG
Plaats plantage Barbados
Verblijfplaats Barbados
Provincie plantage Matappica
Borderelnummer PL010
Opmerkingen Broer van Johannis Dirk Verveer en Paulus Albert Verveer; blijkens borderel geboortejaar 1819

 

Nathaneal Jacques, Johannis Dirk en Paulus Albert Verveer. Het zijn niet de Verveers die we zoeken. Maar er valt toch iets op. Deze drie broers komen van dezelfde plek: plantage Barbados. Het is dus wel een plantage. We lijken op het juiste spoor te zitten. Verder zoeken. En dan, als alleen de voornamen Isaak Nicolaas invoeren, vinden we iets: Isaak Nicolaas Kampenaar, geboren te Barbados. We krijgen resultaat als we Matthijs Hermanus en Henri Willington invoeren. Ze dragen allebei de familienaam Kampenaar, en komen van plantage Barbados. Bingo.

 

Plantage Barbados aan de Warappakreek (Kaart: LH Moseberg, 1801)

Plantage Barbados aan de Warappakreek (Kaart: LH Moseberg, 1801)

 

 

“We hadden mijn overgrootvader eindelijk te pakken. Ongelooflijk. Hij was als slaaf geboren. Alleen heette hij in 1863 geen Verveer, maar Kampenaar! Via het originele document in Suriname kwamen we erachter waarom: het droeg zijn moeders naam. Zij heette Caro Adriaantje Kampenaar. Isaak is een jaar na de afschaffing erkend door zijn vader: Nathanael Jacques Verveer, mijn betovergrootvader!”

 

Nathanael Jacques Verveer zal op plantage Barbados simpelweg Jacques geheten hebben. Zijn voornaam Nathanael en zijn familienaam Verveer zijn hem bij de afschaffing in 1863 gegeven. Slaven hadden voor die tijd geen achternaam en mochten niet trouwen. Het zal daardoor nog lastig worden om de ouders van Jacques te vinden. Wat we nu wel van hem weten, is dat hij bij het opmaken van de borderel van plantage Barbados in 1863, ongeveer 44 jaar oud en chirurgijn van beroep was.