NTR

Roy Reymound, oftewel Fresku, en ik zitten op een terras . Om ons heen is iedereen wit. Dat is niet gek want we zijn in Eindhoven. Maar toch geeft dat nog altijd een gek gevoel. Hij vertelt hoe lastig het soms is om als gekleurde Nederlander je plek te vinden in dit land. “Je bent toch anders. Je hebt andere voorouders, een andere cultuur, een ander verleden.” Fresku is een bekende rapper. In zijn muziek waagt hij zich aan lastige onderwerpen als slavernij. Ondanks zijn leeftijd – hij is pas vierentwintig – weet hij de uitwerking van dat verleden in het heden doeltreffend te verwoorden.


Is dit alles?

“Ik ben geen Afrikaan of slaaf, een neger dat ben ik geworden
en een Nederlands woord is nu op mijn rug een begrip,
apartheid, maar dat is vroeger zeggen ze
maar we houden het nog steeds in stand met onze termen
woorden als minderheid en synoniemen voor zwart
stigmatiserende leuzen, het gaat nog dieper dan dat
want haat zit diep in m’n hart, maar ik projecteer het op mezelf
een vrije man die de mentaliteit van slaven erft
zwaar beperkt in mijn mentale conditie
want nog steeds draag ik een visie en ook bepaalde tradities
die me nog bij zijn gebleven, spoken van het verleden
als mijn kindjes disciplineren door ze klappen te geven
want vroeger sloeg ik m’n kind zodat m’n baas het niet deed
ik weet het niet meer, maar ik draag het nog mee, het is een wazig idee.”


Curacao

Fresku is het kind van een zwarte Curaçaose vader, en een witte, blonde, Nederlandse moeder. Hij woonde in Nederland tot zijn moeder hem, hij was zeven, met zijn zus naar hun vader in Curaçao stuurde. Daar woonde hij tot zijn veertiende, tot hij weer bij zijn moeder in Eindhoven ging wonen. “De periode in Curaçao was in meerdere opzichten een heftige ervaring. Natuurlijk omdat ik weg was bij mijn moeder. Maar ook vanwege de cultuurshock. Ik sprak de taal niet en zoveel dingen waren er anders. Het bracht me in een enorme tweestrijd, waarin ik me aan de ene kant verbonden voelde met die cultuur, maar tegelijkertijd zag dat het heel anders was dan wat ik uit Nederland kende.”


“Op de crèche op Curaçao kreeg je klappen als je niet wilde slapen. Dat is voor ons in Nederland moeilijk voor te stellen, maar het zat daar in de cultuur: problemen oplossen met ‘de zweep’. Maar ik zag dat mijn neefjes en nichtjes dit soort dingen heel gewoon vonden en legde me erbij neer.”


Plasa Bieu Curaçao (foto: LV)


“Als iemand het heeft over Antilliaanse cultuur gaat het al snel over eten of muziek. Het land Curaçao is vrij nieuw en klein, maar het verleden van de bewoners is veel groter. We hebben met z’n allen veel bereikt op het gebied van raciale gelijkheid – behalve gelijkheid in mentaliteit. De Afrikaanse mentaliteit wordt door ons allemaal niet op waarde geschat en geaccepteerd, maar gezien als primitief en minder. Slavernij is niet per se nodig om je ondergeschikt te voelen. Op Curaçao werd het donkerste kind in de klas altijd Afrikaan genoemd. Dat kind verzette zich daar hevig tegen. Terwijl de Afrikaanse identiteit iets is wat je zou moeten omarmen, waar je trots op moet zijn.”


Woorden

Als schrijver beseft Fresku hoe belangrijk woorden zijn. “Woorden en termen kunnen de psychologische kloof tussen zwart en wit in stand houden. Wat betekent het woord blank? En wie zijn dat precies, blanke mensen. Nederlanders, Engelsen? En Spanjaarden, Italianen…Turken of Marokkanen? Een woord als neger is er ook één zonder betekenis. Dat woord is niet eens van ons. Wat betekent het dat we ons dat woord eigen maken? Woorden hebben een psychologische lading. In de uitdrukking ‘etnische minderheid’ zit ook het woord ‘minder’ verpakt.”


Slavernijverleden

Fresku raakte geïnteresseerd in het onderwerp slavernij via de vader van een kennis. Die wist er veel van en had allerlei boeken over de geschiedenis van slavernij in huis. “Ik vond het heerlijk om daar in te duiken. Het heeft me geholpen de sporen van het slavernijverleden te herkennen in het heden. Daar kan ik nu veel mee in mijn teksten.”


Traditionele geklede Curaçaose (Museo Tula)


Voor Fresku is het belangrijk dat mensen weten dat het slavernijverleden nu nog steeds kan doorwerken. Hij ziet bijvoorbeeld dat er onder Antillianen schaamte is voor dat onderdrukte verleden. “Ik zag op Curaçao een reclame over het referendum over de onafhankelijkheid, een paar jaar geleden. Daarin zag je een zwarte vrouw in traditionele Curaçaose kleding. Ze liep in de brandende zon, ging water halen. De tekst daarbij was: ‘Hier gaan we naar terug als je vóór onafhankelijkheid stemt.’ Zoiets vind ik echt niet kunnen. Je moet je verleden kennen zonder er slachtoffer van te zijn.”


“Voor ons, de nazaten van slaven, bestaat vandaag de dag de mogelijkheid om kennis op te doen over je verleden, over de slavernij, maar veel van de Afrikaanse tradities zijn we verloren. We moesten ons aanpassen. Je mocht geen Afrikaan meer zijn. Je mocht jouw eigen taal niet spreken.”


“1863, slavernij is afgeschaft
maar alles wat ik was, is van me afgepakt
voelde me vrij omdat ik geen ketting om had
maar als kennis macht is, is gebrek aan kennis onmacht.”


“We hoeven niet te worden wie we waren, maar wel inzien wie we waren, en ons daar niet voor schamen. Het kan geen kwaad om kritisch naar jezelf te kijken, maar dat geldt ook voor witte Nederlanders. Vraag je zo nu en dan af hoe het komt dat het jou soms makkelijker afgaat dan anderen.”


Slavengedrag

“Soms moet je inderdaad twee keer zo hard werken om dingen te bereiken. Maar als onze voorouders dat deden voor hun meesters, waarom zouden wij dat nu niet doen voor onszelf? We moeten het zelf doen en geen slachtoffers zijn. Het nummer “Slavengedrag” gaat daarover. Fans horen vaak het woord slaaf en reageren met: “Ja, zeg het ze!” Alsof ik de slavernij of anderen de schuld geef voor bepaalde zaken. Maar ik maak me juist boos over slachtoffers, die niets doen met hun leven. Dat noem ik slavengedrag.”


“Voor sommige Antillianen is het moeilijk om te accepteren dat mijn muziek daar over gaat. Tegenwoordig schrijf ik daarom anders, minder expliciet. Zoals in het nummer “Nos Baranka”, onze berg. Daarin verpak ik de boodschap, zonder met de vinger te wijzen, door een verhaal te vertellen over iemand die in de valkuilen van dat slavengedrag stapt.”


“We moeten verder. Vooruit kijken, voorbij dat slavengedrag. Durf jezelf te zijn, ontsnap aan minderwaardigheidsgevoelens. Vrijheid betekent dat je mogelijkheden hebt in het leven, dat je niet op je kont moet gaan zitten en zeuren over wat er gebeurd is. Je moet er wat van proberen te maken, dat doe ik nu ook.”


Tekst: Lyangelo Vasquez


  1. hij is gewoon real ” en een lekker ding ook nog respect

    5 oktober 2011 18:50 miranda
  2. Effe een retificatie op luckybee z’n opmerking.
    Ten eerste de machthebbers van WIC waren Gerefrommerden,het bewijs is het oude fortkerk in fort Amsterdam te Curaco en de oude begraafplaatsen op verschilende plaatsen op het eiland.
    Pontuis Pilatus gedrag doet niemand goed, ik als curacaonaar afstammeling van Joden en Afrikanen en nog van Protestanten ben erg blij dat nu eens duidelijk word wat er precies gebeurde in de slaventijd.
    Om handen te wassen en andere geloof de schuld geven heeft geen enkele nut.
    Gereformeerden verdienden hun geld aan slaven maar bemoeide niet met de slaven,want men zag ze als apen.
    De katholieken niet dat ze beter waren gaf de slaven les in Katholicisme, beste voorbeeld het verhaal van Tula.
    Hij die oren heeft hore.

    28 september 2011 20:47 john
  3. Met de slavernij hebben wij Gereformeerden niets te maken.Zelfs de collonisatie van Indonesie was gebeurd na dat de Katholieken de Bataafse republiek hebben gecreerd; en na de val van Napoleon Bonaparte Door de Wener Congress niet meer teruggedraaid naar het begin van Nederland maar de wetten van de Bataafse republiek voort wordt gezet.
    Indonesie tot collonie van Nederland verklaard. Voor de eerst maal waren Indonesiers twederangse burgers van Nederland geworden, tijdens de VOC tijdperk waren ze burgers van hun Sultanen.Daar om kunnen wij ze ook niet aan de WIC verhuren als kulie; en moesten de WIC uit India britse koelie’s inhuren.

    18 september 2011 15:51 luckybee
  4. Mooi verwoord Fresku! Ik vraag me af hoe jij de rol van het geloof, meer specifiek, de 10 geboden (gebod 4 en 10), ten aanzien van slavernij beoordeeld. De bijbel was in die tijd namelijk een vrij ‘populair’ boek en keurt slavernij impliciet goed.

    17 september 2011 14:33 Arend
  5. Fresku, wow, bedankt voor deze keiharde kennis!

    2 september 2011 23:46 Jonathan
  6. @Harry klomp; wat jij wilt Harry, je zal het verhaal over het slavernijverleden hierboven waarschijnlijk beter begrijpen als ik. Mooie hollandse naam trouwens, Harry!

    2 september 2011 06:13 Spenc
  7. Na de seri Roots een aantal keren gezien te hebben,En het nr van Fresku,Is dit alles helemaal grijs gedraait te hebben ,nu deze seri echt super Het is van belang om geschiedenis te kennen zonder slachtofferrol . big up

    28 augustus 2011 17:26 Terry
  8. @spenc ik heb niet het gevoel dat je gelezen hebt waar dit over gaat.

    28 augustus 2011 15:29 Harry klomp
  9. freskuu

    27 augustus 2011 18:41 pico belloo
  10. de eerste reactie wel een eer zeg haha

    27 augustus 2011 15:52 lil' moctu
  11. sta 100% achter deze serie!!!

    27 augustus 2011 15:51 lil' moctu
  12. Mooi stuk! Mijn tv staat aan dan!
    ps Fresku; ik heb zin in je album!
    L=1

    27 augustus 2011 15:28 Merijn
  13. Zo jong en toch zo wijs. ik neem hier een voorbeeld aan. Open je ogen en zie wat er goed is, of juist niet, in deze wereld. Er iets aan veranderen kan niet altijd, maar je kunt er wel over praten. Waardoor er misschien wel iets gaat veranderen.
    Daarnaast. Fresku een van de betere rappers uit Nederland. Keep it up!

    27 augustus 2011 14:53 Mick
  14. wattt ik had dit helemaal niet gedagt van hem waaat (l)
    zo goede man

    27 augustus 2011 14:51 wouterpen
  15. Kijk maar naar mijn site: http://www.etiennes.nl. Van de grond opgebouwd, started from nothing now it’s à little something!

    27 augustus 2011 14:10 Spenc
  16. “Die tijd is voorbij” minderwaardigheidssyndroom. Iedereen kan het maken, wat je wilt is wat je krijgt. Reading and learning: dat is de ticket!

    27 augustus 2011 14:07 Spenc